Iphiclides podalirius, Ιφικλείδης ο Ποδαλείριος

Αρχαία Θουρία , Ελληνικά, 29 Απρίλη 2014

Ιφικλείδης ο Ποδαλείριος, Αρχαία Θουρία , Ελληνικά, 29 Απρίλη 2014

 

Ο Ιφικλείδης ο Ποδαλείριος είναι μια σχετικά μεγάλη πεταλούδα της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας, με άνοιγμα φτερών 7-8 εκατοστά. Το όνομα προέρχεται από την Ελληνική Μυθολογία:Ο Ιφικλείδης ήταν ο Ιόλαος (γιός του Ιφικλή) αδερφικός φίλος και συγγενής του Ηρακλή , ο οποίος εκτός από ηνίοχός του και συνοδοιπόρος του , γνώριζε καλά από πρακτική ιατρική και κούραρε τον ήρωα μετά τους άθλους του.
Ο Ποδαλείριος ήταν γιός του θεού της ιατρικής Ασκληπιού και μεγάλος ιατρός επίσης.
Το βασικό χρώμα των φτερών της είναι το ωχρόλευκο, που διασχίζεται κατά μήκος από γκριζόμαυρες ταινίες, ενώ στα πίσω φτερά υπάρχουν σχέδια με μπλε και πορτοκαλί αποχρώσεις και δύο προεξοχές σαν ουρές.

Αρχαία Θουρία , Ελληνικά, 29 Απρίλη 2014

Αρχαία Θουρία , Ελληνικά, 29 Απρίλη 2014

Το είδος συναντάται σε όλη την Ελλάδα και σε διάφορα υψόμετρα, από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι τα 2000 μ. και πάνω. Πετάνε από το Φεβρουάριο μέχρι τον Οκτώβριο και στο χρονικό αυτό διάστημα δίνουν από δύο έως τρεις γενιές. Τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά με το νέκταρ των λουλουδιών, γι αυτό όχι μόνο δεν είναι βλαβερές για τα φυτά μας, αλλά είναι και ωφέλιμες, καθώς με τα πόδια τους μεταφέρουν τη γύρη από άνθος σε άνθος, συμβάλλοντας στη γονιμοποίηση (επικονίαση).
Flambé-chenille2 caterpillarΤα θηλυκά γεννούν τα αυγά τους πάνω στα φύλλα του κράταιγου, της κορομηλιάς, της δαμασκηνιάς και άλλων οπωροφόρων δέντρων της οικογένειας Rosaceae, όπως της αμυγδαλιάς, της ροδακινιάς και της βερικοκιάς. Οι κάμπιες τρέφονται με τα φύλλα αυτών των φυτών και είναι πολύ χαρακτηριστικές και αναγνωρίσιμες. Έχουν έντονο χλωροπράσινο χρώμα, με αποτέλεσμα να είναι δυσδιάκριτες ανάμεσα στα φύλλα. Πίσω από το κεφάλι τους φέρουν δύο κίτρινα «κερατάκια», τα οποία, όταν αυτές ενοχληθούν, βγαίνουν προς τα έξω αναδίδοντας μια έντονη, βαριά μυρωδιά, που λειτουργεί αποτρεπτικά για τα πουλιά ή άλλα ζώα που θα ήθελαν να τις φάνε.
Οι κάμπιες μετατρέπονται σύντομα σε χρυσαλλίδες και έπειτα σε πεταλούδες. Η τελευταία γενιά του Οκτωβρίου παραμένει σε κατάσταση χρυσαλλίδας έως την επόμενη άνοιξη.
Θεωρείται προστατευόμενο είδος στην Ευρώπη σύμφωνα με την IUCN Red List[ και the CITES appendices I, II and III.
IMG_0597Οι κάμπιες στηρίζονται σταθερά πάνω στα φύλλα. Η πρόσφατα εκκολαφθείσα κάμπια είναι σκοτεινού χρώματος με δύο μικρότερα και δύο μεγαλύτερα πρασινωπά μπαλώματα στην πλευρά της ράχης, αργότερα θα είναι πρασινωπή με κιτρινωπή στη ράχη και ρίγες πλευρά. Το καλοκαίρι οι χρυσαλίδες είναι πράσινες κατά κανόνα, και κατά την διάρκεια της χειμερίας νάρκης είναι καφέ. Ένας μεγάλος αριθμός από χρυσαλίδες που βρίσκονται σε χειμερία νάρκη πέφτουν θύματα διαφόρων εχθρών.

Έρευνα για νύμφες του Iphiclides podalirius δείχνει ότι η χρυσαλίδα παίρνει δύο χρώματα, πράσινο και καφέ, για λόγους καμουφλάζ. Η πράσινη ανάπτυξη στις νύμφες γίνεται όταν τα φύλα είναι πράσινα πριν τον Αύγουστο, ενώ οι καφέ νύμφες διαχειμάζουν στα σάπια φύλλα. Η διάρκεια του φωτός είναι ο μηχανισμός που υπαγορεύει την πορεία της ανάπτυξης και χρωματισμού της νύμφης.

Iphiclides_podalirius_M_2
Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ

WIKIPEDIA

Calopteryx virgo – Λιβελούλα

Calopteryx virgo, Αρχαία Θουρία, ποταμός Άρις, Κόλυμπος 21 Απρίλη 2014. Φωτογραφία: Vanesa

Calopteryx virgo, Αρχαία Θουρία, ποταμός Άρις, Κόλυμπος 21 Απρίλη 2014. Φωτογραφία: Vanesa

Το αρσενικό Calopteryx virgo έχει μεταλλικό μπλε χρώμα και τα φτερά του είναι σκούρα μοβ-μπλε ενώ τα θηλυκά αντίστοιχα, έχουν μεταλλικό πράσινο χρώμα ή καφέ με τα φτερά τους να έχουν μία λευκή κηλίδα στις άκρες. Το συναντάμε στις όχθες του ποταμού Άρι στην περιοχή της Αρχαίας Θουρίας.

Τα Calopteryx virgo ως Έντομα, έχουν και τα αντίστοιχα κοινά χαρακτηριστικά των εντόμων. Ειδικότερα έχουν εξωσκελετό από χιτίνη με έξι πόδια, και το σώμα αποτελείται από τρία τμήματα: το κεφάλι, τον θώρακα με έξι πόδια και την κοιλία. Έχουν το ίδιο πεπτικό, νευρικό, γεννητικό, απεκκριτικό και αναπνευστικό σύστημα με τα υπόλοιπα έντομα.
Το κεφάλι με τα μεγάλα μάτια είναι πλατύτερο από το υπόλοιπο σώμα. Ο θώρακας μοιάζει σφαίρα, που στις πλευρές είναι πεπιεσμένη. Ο μεσοθώρακας και ο μεταθώρακας είναι συνενωμένοι. Η κοιλία είναι μακρόστενη και αποτελείται από δέκα ουρόστερνα. Τα στοματικά μόρια είναι μασητικού τύπου. Αποτελούνται από ένα ζεύγη άνω γνάθων, ένα ζεύγη κάτω γνάθων με γναθικές προσακτρίδες, το κάτω χείλος με τις χειλικές προσακτρίδες και το άνω χείλος.

IMG_19732

Οι σύνθετοι οφθαλμοί είναι εξαιρετικά μεγάλοι. Μπορεί να αποτελούνται από συνολικά 28.000 ομματίδια. Προέχουν σε σχήμα ημισφαιρίου.
Οι κεραίες είναι σχετικά μικρές και σμηριγγοειδείς .
Και τα δυο ζεύγη πτερύγων είναι διαφανή και μεμβρανώδη και έχουν αρχικό πυκνό δίκτυο νεύρωσης. Συνήθως ένα τμήμα στην μπροστινή πλευρά και κοντά στη κορυφή της πτέρυγας έχει σκούρο χρώμα και λέγεται πτεροστίγμα.
Η αρχέγονη άρθρωση των πτερύγων συνδέεται με ένα αρχέγονο μυϊκό σύστημα κινήσεως των πτερύγων. Οι πτέρυγες δεν κινούνται έμμεσα με την εναλλάξ συστολή των στερνονωτιαίων και των επιμηκών μυών του θώρακα όπως στα Νεόπτερα.  Οι πτέρυγες των Calopteryx virgo κινούνται άμεσα και αυτό επιτρέπει την ανεξάρτητη κίνηση των μπροστινών πτερύγων σχετικά με τις πίσω πτέρυγες. Αυτό πάλι επιτρέπει στις λιβελλούλες να παραμένουν ακίνητες στον αέρα στο ίδιο σημείο ή και να πετούν προς τα πίσω.
Τα πόδια είναι ειδικευμένα για κυνήγι και μαζί μπορεί να κρατιούνται με τρόπο ώστε να σχηματίζουν κάτι σαν καλάθι για να αρπάζουν τη λεία, που είναι μικρότερα έντομα. Αλλά η μετακίνηση γίνεται σχεδόν αποκλειστικά με τις πτέρυγες.

 

Calopteryx virgo Νύμφη

Calopteryx virgo Νύμφη

Αναπαραγωγή
Τα αρσενικά αποκτούν μια περιοχή και μετά την ελέγχουν με συνεχείς πτήσεις και διώχνουν άλλα αρσενικά του ίδιου είδος. Τα θηλυκά περιπλανώνται στη αναζήτηση κατάλληλων τόπων για ωοτοκία. Η σύζευξη γίνεται με μοναδικό τρόπο. Πρώτον το αρσενικό μεταφέρει το σπέρμα του από το γονοπόρο στο ένατο ουρομερές στο σπερματοδόχο που βρίσκεται στο δεύτερο με τρίτο ουρομερές. Μετά με τους κέρκους αρπάζει το θηλυκό στο μπροστινό μέρος του θώρακα. Το ζευγάρι μπορεί να παραμένει κατά πολύ σε αυτήν την στάση και να πετούν μαζί, το αρσενικό μπροστά. Μετά το θηλυκό λυγίζει την κοιλιά της ώστε τα γεννητικά όργανα της στο τέλος της κοιλιάς της φτάνουν το αρσενικό σπερματοδόχο. Έτσι η κοιλία του αρσενικού και του θηλυκού σχηματίζουν τροχό . Η σύζευξη μπορεί να θέλει σχετικά λίγο καιρό, κατά κανόνα όμως θέλει μέχρι 30 λεπτά. Στο μεγάλο μέρος αυτού του διαστήματος το αρσενικό αδειάζει την σπερματοθήκη του θηλυκού από το σπέρμα που περιέχει από νωρίτερους συζεύξεις με άλλα αρσενικά.
Μετά την σύζευξη το αρσενικό παραμείνει κοντά στο θηλυκό για να εμποδίσει άλλη σύζευξη μέχρι το τέλος της ωοτοκίας και κρατάει το θηλυκό στο κεφάλι. Η ωοτοκία στη πιο εύκολη περίπτωση γίνεται πάνω από το νερό ή υγρότοπο. Τα αυγά πέφτουν στο νερό ή στην λάσπη. Μπορεί τα αυγά και να τοποθετούνται προσεκτικά στα φυτά ή στον έδαφος σε κατάλληλο σημείο. Ο αριθμός αυγών κυμαίνεται μεταξύ 180 και 300. Τα αυγά εκκολάπτονται μετά από περίπου 14 ημέρες. Οι προνύμφες αναπτύσονται πάνω από 10 έως 12 στάδια , καθένα από τα οποία λαμβάνει χώρα μεταξύ μιάς πτερόρροιας . Το μήκος του σώματος είναι μεταβλητό και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό σχετικά με τις περιβαλλοντικές συνθήκες . Στο τελικό στάδιο οι προνύμφες είναι 3.5 έως 4.6 χιλιοστά και ζυγίζουν περίπου 4 χιλιοστόγραμμα.
Το σώμα των προνυμφών δείχνει μόνο μια σχετικά μικρή προσαρμογή στα ορμητικά νερά του οικοτόπου τους . Το σώμα δεν είναι πεπλατυσμένο , αλλά πολύ λεπτό και γυρίζοντας γύρω, τα πόδια είναι μακριά και έχουν άκρα με ισχυρά νύχια , με τα οποία μπορούν να συγκρατούνται στην βλάστηση. Επειδή κατοικούν εντός της υδάτινης μάζας , αλλά κυρίως στις πιο ήσυχες περιοχές της , ο κίνδυνος να παρασυρθούν με τη ροή , είναι σχετικά χαμηλός. Παρόλο που τα Calopteryx virgo  ανήκουν στα Ημιμετάβολα, οι νύμφες διαφέρουν πολύ από τα ακμαία, έτσι που προκαλούν την εντύπωση, πως είναι ολομετάβολα έντομα. Ο λόγος γιαυτό είναι, πως οι νύμφες είναι υδρόβιες, τα ακμαία έντομα όμως χερσαία. Το λατινικό όνομα «λιβελούλα» που σημαίνει υδροστάθμη, το έντομο το πήρε (1552 από τον Gulielmus Rondeletius) από την ομοιότητα της μορφής της νύμφης με ψάρι αυτού του ονόματος. Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι τα στοματικά μόρια. Έχουν το κάτω χείλος διαμορφωμένο σε όργανα για κυνίγι. Αποτελείται από δυο τμήματα που συνήθως είναι διπλωμένα τε ένα πάνω στο άλλο. Μπορούν ξαφνικά να ξαπλώνονται προς τα μπρος για να αρπάζουν τη λεία σε όργανα που μπορεί ξαφνικά να ξαπλώνει προς τα μπρος για να αρπάζει τη λεία με τις χειλικές προσακτρίδες, που μεταμορφώθηκαν σε τανάλια. Το όργανο αυτό λέγεται μάσκα. Είναι ειδικευμένες ανάλογα με την λεία, σε πια σκοπεύουν. Τις μάσκες δεν απαντούμε στα ενήλικα, που πιάνουν την λεία με τα πόδια τούς.

Calopteryx virgo Νύμφη

Calopteryx virgo Νύμφη

Οι νύμφες διαθέτουν κλειστό αναπνευστικό σύστημα, όπου τα στίγματα είναι κλειστά και δεν λειτουργούν. Ιδιαίτερα στα μικρά στάδια παίζει ουσιαστικό ρόλο ή πρόσληψη οξυγόνου που είναι λυόμενο στο νερό δια τον εξωσκελετό.  Στα Calopteryx virgo βοηθητικό ρόλο παίζουν τα ουραία βράγχια.  Το οξυγόνο που είναι διαλυμένο στο νερό εισβάλλει στα βράγχια, που βρίσκονται στο ορθό έντερο. Εξ άλλο με την γρήγορη συστολή των εδρικών μυών το νερό φεύγει τόσο γρήγορα, που η νύμφη πηδάει μπροστά.

Η συμπεριφορά των Calopteryx virgo  καθορίζεται από ένστικτα. Αυτό σημαίνει, πως σε μια συγκεκριμένη κατάσταση δεν μπορούν να αποφασίζουν, τι θα κάνουν, αλλά το κάνουν αυτόματο ανάλογα με τα ερεθίσματα που παραλαμβάνουν . Αυτή η απάντηση όμως εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, πχ. από τις αναλογίες ορμονών στο εσωτερικό του εντόμου. Με τα ένστικτα από μόνα τους ξέρουν, τι μπορούν να φάνε, πως και πότε να ψάχνουν την τροφή τους, πως να βρουν το ταίρι τους, που να βάλουν τα αυγά κτλ.

Στη περίοδο, όταν τα ενήλικα ωριμάζουν, κατά κανόνα ζουν μακριά από τα νερά όπου έγινε η τελευταία έκδυση.  Τα Calopteryx virgo  είναι κυνηγοί.

Calopteryx virgo αρσενικό αριστερά , θηλυκό πίσω του

Calopteryx virgo αρσενικό αριστερά , θηλυκό πίσω του

Ο αριθμός των σταδίων νύμφης εξαρτάται από διάφορους παράγοντες (είδος, θερμοκρασία, διαθέσιμη τροφή). Συνήθως υπάρχουν περισσότερα από δέκα στάδια, που δύσκολα διακρίνονται.
Τα ενήλικα στη περιοχή του ποταμού Άρι ζουν περίπου 2 μήνες. Το Calopteryx virgo είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στο περιβάλλον του.  Ζει πχ. μόνο σε πολύ καθαρό νερό με καθορισμένη θερμοκρασία και αλμυρότητα. ‘Αρα μπορεί  να χρησιμοποιειθεί σαν βιολογικός δείκτης της ποιότητας του νερού.

Wikipedia

Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια

Helix aspersa , Χοχλιός

Helix Aspersa , περιοχή αρχαίας Θουρίας, Αιθαία, 7 Νοέμβρη 2013

Helix Aspersa , περιοχή αρχαίας Θουρίας, Αιθαία, 7 Νοέμβρη 2013

Πρόκειται για το πιό διαδεδομένο, εδώδιμο σαλιγκάρι της ευρύτερης περιοχής της αρχαίας Θουρίας. Για πρώτη φορά, το είδος περιγράφηκε ως Helix Aspersa από τον O. F. Müller το 1774. Το Helix Aspersa στα λατινικά σημαίνει «διάστικτο σαλιγκάρι».Το όνομα Helix Aspersa διατηρείται σε πολλές επιστημονικές αναφορές και ειδικά σε επίπεδο ζωοτεχνικό και εμπορικό. Κοινά ονόματα του είδους είναι Escargot petit gris στα γαλλικά, Brown garden snail στα αγγλικά και στην Ελλάδα Κρητικός κοχλιός.
Το σαλιγκάρι είναι γαστερόποδο πνευμονοφόρο μαλάκιο που το σώμα του προφυλάσσεται από ένα περιελιγμένο όστρακο. . Έχει μακρόστενο σώμα που προεξέχει εν μέρει από το κέλυφος και κεφάλι,το οποίο φέρει δύο ζευγάρια κεραιών που συστέλλονται. Τρέφεται με φυτικές ύλες (χορτάρι, βλαστάρι) τις οποίες αποσπά από το υπόστρωμα χρησιμοποιώντας την γλώσσα του (που φέρει κερατώδεις σχηματισμούς σαν δόντια) ενώ κινείται αργά αφήνοντας ίχνη βλέννας και εμφανίζεται κυρίως τις βροχερές μέρες.

snail2Τα σαλιγκάρια δραστηριοποιούνται όταν επικρατεί υγρασία (π.χ μετά την βροχή, κατά την διάρκεια της νύχτας) ενώ όταν οι συνθήκες είναι υπερβολικά ξηρές υποχωρούν στο εσωτερικό του κελύφους και σφραγίζουν την είσοδο με ένα είδος προσωρινού καλύμματος από αποξηραμένη βλέννα, το επίφραγμα. Σε αυτή την κατάσταση τα σαλιγκάρια βρίσκονται σε μια κατάσταση «νάρκης» και μπορούν να επιβιώσουν χωρίς νερό για μήνες.
Το κέλυφος των ώριμων ατόμων μπορεί να φτάσει στα 30 mm ύψος και στα 35,5mm διάμετρο. Το σχήμα του είναι κωνικοσφαιρικό και κυρτό στην κορυφή.
Περιελίσσεται δεξιόστροφα γύρω από έναν κεντρικό άξονα, τον στυλίσκο, σχηματίζοντας 4-5 σπείρες χωρίς να σχηματίζει ομφαλό. Το χρώμα και το πάχος του ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία του ζώου και το περιβάλλον. Συνήθως, είναι κιτρινοκάστανο και παρεμβάλλονται σκούρες ζωνώσεις που ποικίλουν σε αριθμό και πλάτος.
Το Helix Aspersa προτιμά υγρές περιοχές με ήπιο κλίμα, ελαφρύ έδαφος και χαμηλό υψόμετρο, αν και μερικές φορές συναντάται και σε υψόμετρο 1000 m . Απαντά σε ένα ευρύ φάσμα βιοτόπων, συμπεριλαμβανομένων των κήπων, των πάρκων, των αγρών, των διαχωριστικών φρακτών και των δασών. Προτιμά τα ασβεστούχα εδάφη για τη λήψη ασβεστίου το οποίο είναι απαραίτητο για την
κατασκευή του κελύφους του και την αναπαραγωγική δραστηριότητα .
Επίσης οικολογικές μελέτες έχουν αποδείξει τη συσχέτιση της δομής και της χημικής σύστασης του εδάφους με τη γεωγραφική εξάπλωση και την αφθονία των σαλιγκαριών. Οι κυριότεροι παράγοντες είναι η περιεκτικότητα του εδάφους σε άργιλο και άμμο, το pH, η οργανική ύλη καθώς και η περιεκτικότητα του εδάφους σε ασβέστιο – ανθρακικά άλατα και μαγνήσιο .

Το Helix aspersa αποτελεί ένα από τα πιο επιτυχημένα είδη «εποικιστών» μεταξύ των χερσαίων γαστερόποδων, κάτι που αποδίδεται στην εξαιρετική του προσαρμοστικότητα η οποία είναι απόρροια του βιολογικού του κύκλου και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του αναπαραγωγικού του συστήματος, όπως π.χ. το πολλαπλό ζευγάρωμα .

Ανατομία ενός σαλιγκαριού: 1: Κέλυφος 2: συκώτι 3:πνευμόνι 4: πρωκτός 5: αναπνευστικοί πόροι 6: Μάτι 7: πλοκάμι 8: εγκεφαλικά γάγγλια 9: σιελογόνοι αγωγοί 10: Στόμα 11: πρόλοβος 12: σιελογόνοι αδένες 13: γεννητικοί πόροι 14: πέος 15: κόλπος 16: 17 βλεννογόνος αδένας, σάλπιγγα 18: βελάκια SAC 19:πόδι 20:στομάχι 21:νεφρά 22: μανδύας 23: Καρδιά 24: σπερματικός πόρος

Ανατομία ενός σαλιγκαριού:
1: Κέλυφος 2: συκώτι 3:πνευμόνι 4: πρωκτός 5: αναπνευστικοί πόροι 6: Μάτι 7: πλοκάμι 8: εγκεφαλικά γάγγλια 9: σιελογόνοι αγωγοί 10: Στόμα 11: πρόλοβος 12: σιελογόνοι αδένες 13: γεννητικοί πόροι 14: πέος 15: κόλπος 16: 17 βλεννογόνος αδένας, σάλπιγγα 18: βελάκια SAC 19:πόδι 20:στομάχι 21:νεφρά 22: μανδύας 23: Καρδιά 24: σπερματικός πόρος

Τα σαλιγκάρια είναι ερμαφρόδιτα. Αυτό σημαίνει ότι κάθε σαλιγκάρι διαθέτει τόσο αρσενικά όσο και θηλυκά όργανα αναπαραγωγής. Για να γονιμοποιηθεί πρέπει να ζευγαρώσει με άλλο σαλιγκάρι και να φέρουν σε επαφή τα αντίθετα γεννητικά τους όργανα.

Κάθε σαλιγκάρι ψάχνει για μαλακό έδαφος για να σκάψει και να αφήσει τα αβγά του. Τα εναποθέτει σε μικρούς λάκκους 2,5-4 εκ. Κάθε σαλιγκάρι γεννά περίπου 85 αβγά και τα μικρά σαλιγκαράκια γεννιούνται μετά από 2-4 εβδομάδες. Συνήθως τα σαλιγκάρια γεννούν όταν έχει υγρασία και η πιο γόνιμη περίοδος τους είναι από Φεβρουάριο έως Οκτώβριο.
Στη φύση, συνήθως, απαιτούνται ένα έως δύο χρόνια αύξησης για να φθάσουν στην ωριμότητα.

Forum για το Ελληνικό Σαλιγκάρι

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ:
Έχουν βρεθεί κελύφη σαλιγκαριών σε αρχαιολογικές ανασκαφές, μια ένδειξη ότι τα σαλιγκάρια έχουν φαγωθεί από τα προϊστορικά χρόνια. Ένας αριθμός των αρχαιολογικών χώρων γύρω από τη Μεσόγειο που έχει ανασκαφεί μας παρέχει φυσικές αποδείξεις της μαγειρικής χρήσης διαφόρων ειδών σαλιγκαριών. Οι Ρωμαίοι, ειδικότερα, θεωρούσαν τα σαλιγκάρια εκλεκτή τροφή, όπως αναφέρεται στα γραπτά του Πλίνιου.
Tα σαλιγκάρια εκτός από νόστιμα, αποτελούν μια εξαιρετικά θρεπτική τροφή, πλούσια σε βιταμίνες Α, Β1, Β6, Β12, C, Ε, ασβέστιο, ιχνοστοιχεία και μέταλλα, ιδιαίτερα του Καλίου και του Μαγνησίου, ενώ περιέχουν 9 από τα δέκα ουσιαστικά αμινοξέα που χρειάζεται ο άνθρωπος. Μάλιστα περιέχουν περισσότερο σίδηρο ακόμα και από το κόκκινο κρέας, ενώ το αλάτι και το λίπος τους είναι ελάχιστο και έχουν χαμηλές θερμίδες.
Αναφέρουμε περιληπτικά της παρακάτω παρασκευές.
– α λα μπουργκινιόν σερβίρονται καυτά στο όστρακό τους και αποτελούν κλασικό πρώτο πιάτο
– α λ΄ιταλιέν (βούτυρο μετρ ντ΄οτέλ και παρμεζάνα)
– α λα βαλεζάν (πικάντικος χυμός από ψητό, βούτυρο με άρωμα σκόρδου και σχοινόπρασο)
– μπουρμπουριστά σπεσιαλιτέ της Κρήτης(μπούμπουρα σημαίνει μπρούμυτα)
Τα αυγά των σαλιγκαριών είναι εδώδιμα. Η υφή τους είναι πολλή ευαίσθητη, συνδυάζονται τέλεια με τα ποιο ποικίλα φαγητά και προσδίδουν στο πιάτο μια σπάνια πρωτοτυπία

Δεσφίνα

ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

ΕΚΤΡΟΦΗ:
Το ζήτημα της εκτροφής σαλιγκαριών ως επένδυση στον πρωτογενή τομέα τίθεται έντονα τα τελευταία τρία με τέσσερα χρόνια στην χώρα μας, ως εναλλακτική επένδυση, με καινοτόμο παραγόμενο προϊόν και με συγκριτικά πλεονεκτήματα που δίνει εξαγωγικές δυνατότητες στις Ευρωπαϊκές αγορές τροφίμων.
Πράγματι όλα τα παραπάνω στοιχεία αποτελούν μέρος μιας πραγματικότητας που φαίνεται δελεαστική, εύκολη, χαμηλού κόστους εγκατάστασης, υψηλών αποδόσεων, δηλαδή μια μεγάλη επενδυτική ευκαιρία.
Η αντιμετώπιση του θέματος της εκτροφής σαλιγκαριών στην χώρα μας γίνεται με όρους -στην καλύτερη περίπτωση- φυτικής παραγωγής και σε καμία περίπτωση με όρους ζωικής παραγωγής. Οι λόγοι για αυτή την στρέβλωση είναι παρά πολλοί, όπως η παραπληροφόρηση από τα ΜΜΕ, η αδυναμία των γεωτεχνικών να κατανοήσουν και να οριοθετήσουν την εκτροφή σαλιγκαριών μέσα στους κανόνες της ζωικής παραγωγής, και τέλος η έλλειψη καταρτισμένου επιστημονικού δυναμικού που θα μπορεί να υποστηρίξει το εγχείρημα.
Σήμερα κάθε επένδυση στην ζωική παραγωγή γίνεται με συγκεκριμένους όρους ώστε να προκύψει μια λειτουργικά καθορισμένη και χρηματοοικονομικά βιώσιμη επιχείρηση. Με αυτή την οπτική θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε και την εκτροφή των σαλιγκαριών.
Με βάση τα παραπάνω μπορούμε να εξετάσουμε την εκτροφή σαλιγκαριών ως δυνατότητα ενασχόλησης προς διερεύνηση. Μεθοδολογίες, συστήματα και καινοτομίες, που μπορούν να δώσουν «μαγικά» παραγωγικά αποτελέσματα ή να δώσουν λύσεις σε αποτυχημένες παραγωγικές διαδικασίες, δεν υπάρχουν στην εκτροφή σαλιγκαριών όπως και στην εκτροφή κανενός άλλου ζώου.
Μεθοδολογία Εκτροφής
Αναπαραγωγή
Η αναπαραγωγική διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα σε ειδικά διαμορφωμένο κτήριο ή στο χώρο πάχυνσης. Η επιλογή του τρόπου εξαρτάται από το μέγεθος της μονάδας, καθώς και το ύψος της επένδυσης. Η αναπαραγωγή μέσα στο χώρο πάχυνσης υπόκειται σε γεωγραφικούς περιορισμούς.
Πάχυνση
Ο χώρος πάχυνσης είναι δυxτιοκήπια ειδικά διαμορφωμένα για τις ανάγκες της εκτροφής. Εσωτερικά είναι διαχωρισμένα σε πάρκα πάχυνσης που διαθέτουν ηλεκτροφόρα περίφραξη, ταΐστρες και σκέπαστρα.
Τροφή
H θρέψη των σαλιγκαριών γίνεται με τεχνητό σιτηρέσιο που παρασκευάζεται από καλαμπόκι, σόγια, σιτάρι, κριθάρι, πίτουρο, ανθρακικό ασβέστιο και την προσθήκη ιχνοστοιχείων. Σε καμία περίπτωση δεν χρησιμοποιούνται υποπροϊόντα τροφών και αντιβιώσεις γιατί μπορούν να αυξήσουν την θνησιμότητα.

εκτροφή σαλιγκαριών  Helix aspersa στη Δεσφίνα

εκτροφή σαλιγκαριών Helix aspersa στη Δεσφίνα

Υγρασία
Στα δυχτιοκήπια η διατήρηση της απαιτούμενης υγρασίας για την αύξηση των σαλιγκαριών θα επιτυγχάνεται με σύστημα υδρονέφωσης. Η κατανάλωση νερού εξαρτάται από τηv εποχή του έτους αλλά δεν ξεπερνά τα 1200 λίτρα την ημέρα ανά στρέμμα διχτυοκηπίου.
Παραγωγικότητα
Η παραγωγικότητα μιας μονάδας εκτροφής σαλιγκαριών υπολογίζεται ανά στρέμμα δυxτιοκηπίου και κυμαίνεται από 3 έως 10 τόνους το χρόνο. Η δυναμικότητα παραγωγής σε κάθε κύκλο παραγωγής διάρκειας 3,5 μηνών είναι 4,5 τόνοι.
Κόστος
Το κόστος παραγωγής φτάνει στα 1,50 ευρώ το κιλό στις μονάδες που διαθέτουν κτήριο αναπαραγωγής και 1,20 ευρώ το κιλό στις μονάδες χωρίς κτήριο αναπαραγωγής.
SnailFarming.gr

Μοσχοβολιστής Aromia moschata

Aromia moschata  Αρχαία Θουρία Φαρμίσι 16 Αυγούστου 2013

Aromia moschata Αρχαία Θουρία Φαρμίσι 16 Αυγούστου 2013

Ο Μοσχοβολιστής, Aromia moschata, είναι ένα σπάνιο προστατευόμενο (το μοναδικό της υποοικογένειας Aromia στην Ευρώπη), μεγάλο σκαθάρι της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Θουρίας. Το όνομά του οφείλεται στο γεγονός ότι παράγει και εκπέμπει από τους μαστικούς αδένες ένα πολύ ωραίο άρωμα μου μοιάζει με εκείνο του τριαντάφυλλου. Το έκκριμα αυτό χρησιμοποιείται για τον αρωματισμό του καπνού της πίπας.
Τα σκαθάρια έχουν μήκος 15-34 mm και μερικές φορές φθάνουν τα 40 χιλιοστά. Το χρώμα του λαμπερό μεταλλικό ποικίλλει. Το σκαθάρι της φωτογραφίας δείχνει μαυρουδερό αλλά βρέθηκε νεκρό στη περιοχή της Αρχαίας Θουρίας (Φαρμίσι). Στα άρσενικά οι κεραίες είναι μακρύτερες από το σώμα. Στα θηλυκά είναι μικρότερες από το μήκος του σώματος. Τα μάτια του σκαθαριού αναπτύσσονται γύρω από τη βάση του πίσω από τις κεραίες – αισθητήρες, δεδομένου ότι η σταθεροποίηση των μακριά από την κίνηση των μυών του αισθητήρα τους δίνει πολύ χώρο προκειμένου να σχηματίσουν ένα στρογγυλό σχήμα.

Τα ενήλικα σκαθάρια τρέφονται με τη γύρη και τους χυμούς που απορρέουν από τα δέντρα. Ως εκ τούτου, τα έντομα πρέπει να βρίσκονται, μεταξύ άλλων, στα δάση, ιδίως πλούσια σε σκληρό και μαλακό ξύλο, πάρκα ,κήπους και λουλούδια. Τα ενήλικα σκαθάρια ζουν μόνο λίγες εβδομάδες το καλοκαίρι. Μπορεί κανείς να βρει τα σκαθάρια ζωντανά από τον Ιούνιο μέχρι τον Αύγουστο.

Aromia moschata www.biolib.de

Aromia moschata http://www.biolib.de

Οι προνύμφες του Μοσχοβολιστή χρειάζονται δύο με τρία χρόνια για να αναπτύξουν τα ενήλικα σκαθάρια που ζουν λίγες εβδομάδες. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου τρέφονται με κυτταρίνη μέσα στους κορμούς των δένδρων. Προτιμούν τα άρρωστα και σάπια δένδρα που υπάρχουν σε πλημμυρικές περιοχές.Ιδανικό είναι το ξύλο των Ιτιών που υπάρχει άφθονο στις πλημμυρικές περιοχές, γύρω από τον Ποταμό Άρι.

Aromia moschata Zdeněk Hromádko

Aromia moschata Zdeněk Hromádko

Λόγω της μείωσης μερικών επαγγελμάτων, όπως η καλαθοπλεκτική, η φροντίδα και η διαχείριση των ιτιών μειώθηκαν απότομα. Ακόμη λόγω της λαθραίας υλοτόμησης παραμένουν όλο και λιγότερα παρόχθια δάση και βάλτοι όπου οι προνύμφες αναπτύσσονται. Οι παράγοντες αυτοί οδήγησαν σε σημαντική μείωση του πληθυσμού. Ο μοσχοβολιστής, επομένως, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Προστασία της Φύσης και το καθεστώς προστασίας BArtSchV «ειδικής προστασίας» θεωρείται άκρως προστατεύομενο είδος. Διεθνείς οργανισμοί διατήρησης, όπως η NABU και BUND, επιδοτούν τα υφιστάμενα αποθέματα σε ιτιές για να εξασφαλιστεί, μεταξύ άλλων, η επιβίωση του Μοσχοβολιστή.

Jiři Zahradnik, Irmgard Jung, Dieter Jung, Jarmila Hoberlandtova, Ivan Zpevak: Käfer Mittel- und Nordwesteuropas. Parey, Berlin 1985, ISBN 3-490-27118-1

Die freie Enzyklopaedie

Oryctes nasicornis Ευρωπαϊκός Ρινόκερος

Oryctes nasicornis Ρινόκερος Αρχαία Θουρια Αριοχώρι  10 Ιούνη 2013

Oryctes nasicornis Ρινόκερος Αρχαία Θουρια Αριοχώρι 10 Ιούνη 2013

Oryctes nasicornis Ρινόκερος Αρχαία Θουρια Αριοχώρι  10 Ιούνη 2013

Oryctes nasicornis Ρινόκερος Αρχαία Θουρια Αριοχώρι 10 Ιούνη 2013

Oryctes nasicornis Ρινόκερος Αρχαία Θουρια Αριοχώρι  10 Ιούνη 2013

Oryctes nasicornis Ρινόκερος Αρχαία Θουρια Αριοχώρι  2013

Oryctes nasicornis Ρινόκερος Αρχαία Θουρια Αριοχώρι  10 Ιούνη 2013

Το σκαθάρι  Ρινόκερος έχει μήκος  μεταξύ 30 και 57 mm , είναι συνήθως κοκκινόμαυρο και συναντάται στην ευρύτερη περιοχή της Αρχαίας Θουρίας. Είναι πολύ ανθεκτικό  στα εντομοκτόνα, και ίσως να μπορει  να επιβιώσει σε κάθε είδους οργανική ένωση. Οι προνύμφες του σκαθαριού  τρώνε ένα μεγάλο ποσό από σάπια οργανική ύλη. Επίσης, οι ενήλικες τρέφονται με νέκταρ , σάπια  ή ώριμα φρούτα. Το σκαθάρι ρινόκερος έχει μεγάλο κέρατο κεφαλικό και δυνατό θώρακα, τα οποία χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια της πάλης  μεταξύ των αρσενικών για ζευγάρωμα. Ο ρινόκερος σκαθάρι προέρχεται από τη Νότια Αμερική και μπορει να σηκώσει 850 φορές το βάρος του. Αν οι άνθρωποι ήταν τόσο ισχυροί όσο αυτό το σκαθάρι, θα μπορούσε να άρει 15 ελέφαντες – ένα βάρος που ισοδυναμεί με 60 τόνους.

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ:

Είναι σημαντικός  παράγοντας στη διαδικασία της αποσύνθεσης. Οι προνύμφες του  τρώνε τα σάπια ξύλα και τα νεκρά φύλλα. Οι ενήλικες είναι γνωστό ότι τρώνε τους σάπιους καρπούς. Όπως και οι  γαιοσκώληκες αποτελούν μέρος ενός συνόλου  των παραγόντων αποσύνθεσης που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο πρόγραμμα ανακύκλωσης της φύσης. Αν υπάρχουν  σε κομπόστ , τότε , θα βοηθήσουν να γίνει η αποσύνθεση γρηγορότερα. Αν δεν υπάρχουν για να βοηθήσουν να σπάσουν τα υλικά προκειμένου να βοηθηθούν τα βακτήρια τότε το έδαφος θα γίνει σύντομα τοξικό και αποστειρωμένο.

Αυτά τα έντομα περιορίζουν  την κυριαρχία των δέντρων στον φυτικό κόσμο και βοηθούν την ενίσχυση της ποικιλίας των ειδών. Τρώνε το ξύλο των ξερών και προβληματικών δέντρων και έτσι τα αποδυναμώνουν περαιτέρω με αποτέλεσμα να πέσουν στο έδαφος και να ανοίξει ο δρόμος για τα νέα φυτά  με την απελευθέρωση του φωτός. Με τον τρόπο αυτό, όχι μόνο τα σκαθάρια ρινόκερος μετατρέπουν το άρρωστο φυτό σε γόνιμο έδαφος αλλά  συμβάλλουν στην ποικιλομορφία των ειδών. Αν αυτό το είδος των ζώων εξέλιπε, τα κούτσουρα και άρρωστα δέντρα θα παρέμεναν όρθια μέχρι να σαπίσουν με τον καιρό και θα καθυστερούσε η διαδικασία της ανακύκλωσης.

insectes-net.fr

wikipedia

Μπούφος Bubo bubo

Μπούφος αρχαια θουρία Μπουφόραχη

Μπούφος αρχαια θουρία
Μπουφόραχη

Μπούφος αρχαια θουρία πάνω από τον ποταμό Άρι Μάης 2011

Μπούφος αρχαια θουρία
πάνω από τον ποταμό Άρι
Μάης 2011

Ενδημικό της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας. Είναι το μεγαλύτερο νυχτόβιο αρπακτικό της Ευρώπης. Είναι επιδημητικός και συχνά δεν απομακρύνεται από την περιοχή του, καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Ο αναπαραγόμενος πληθυσμός της Ελλάδας εκτιμάται σε 200-500 ζευγάρια . Στην περιοχή της ΑΡΧΑΙΑΣ ΘΟΥΡΙΑΣ υπολογίζεται ότι υπάρχουν 5  ζευγάρια. Τα 2 φωλιάζουνσε μικρές σπηλιές και σε βράχια στην περιοχή της Μπουφόραχης, στις πυκνοδασομένες όχθες του “Χρυσορόου”  ποταμού
Ζει μοναχικός.
Τρέφεται με μικρά και μεσαίου μεγέθους θηλαστικά (τρωκτικά, λαγούς, σκαντζόχοιρους) και πουλιά ακόμη και μεγάλου μεγέθους. Στο κεφάλι του παρατηρούμε επιμήκη φτερά στην κορυφή, τα “αντία” τα οποία αποτελούν ιδιαίτερο χαρακτηριστικό ενός μεγάλου αριθμού γλαυκών. Αποτελούνται από 4 εως 8 φτερά και δεν έχουν καμία σχέση με την αίσθηση της ακοής, αν και μοιάζουν με αυτιά. Η λειτουργία τους δεν είναι πλήρως εξακριβωμένη, αλλά φαίνεται, πως παίζουν κάποιο ρόλο στο ζευγάρωμα.

Ο Μπούφος  έχει μια ισχυρή απευθείας πτήση, που συνήθως αποτελείται από ελαφρό φτερούγισμα σαν να   γλιστράει γρήγορα.. Επί πλέον έχει την ικανότητα να χρησιμοποιεί τα ανοδικά ρεύματα. Αυτή του η ικανότητα αποτελεί ένα θαύμα αεροδυναμικής, Συγχρόνως κάνει το πέταγμα μέσα στη νύχτα αθόρυβο πράγμα που εξασφαλίζει σχετικά εύκολα την τροφή του.

 

Βρέθηκε τραυματισμένος στην παραλία Αριοχωρίου της  Αρχαίας Θουρίας

Βρέθηκε τραυματισμένος στην παραλία Αριοχωρίου της Αρχαίας Θουρίας

Το πουλί της φωτογραφίας βρέθηκε τραυματισμένο στη περιοχή της ΑΡΧΑΙΑΣ ΘΟΥΡΙΑΣ (Αριοχώρι) τον Μάρτη του 2011 . Ο τραυματισμός του στο φτερό δεν μπορούσε να του εξασφαλίσει την αθόρυβη πτήση για την εξασφάλιση της τροφής και έκτοτε ζει στο καταφύγιο πτηνών στην Αίγινα.

Ελληνικό κέντρο περίθαλψης αγρίων ζώων

Testudo marginata κρασπεδωτή χελώνα

Testudo marginata 21 Απρίλη 2012  Σουρεύλι ΑΡΧΑΙΑΣ ΘΟΥΡΙΑΣ

Testudo marginata 21 Απρίλη 2012 Σουρεύλι ΑΡΧΑΙΑΣ ΘΟΥΡΙΑΣ

Testudo marginata 21 Απρίλη 2012  Σουρεύλι ΑΡΧΑΙΑΣ ΘΟΥΡΙΑΣ

Testudo marginata 21 Απρίλη 2012 Σουρεύλι ΑΡΧΑΙΑΣ ΘΟΥΡΙΑΣ

Testudo marginata 21 Απρίλη 2012  Σουρεύλι ΑΡΧΑΙΑΣ ΘΟΥΡΙΑΣ

Testudo marginata 21 Απρίλη 2012 Σουρεύλι ΑΡΧΑΙΑΣ ΘΟΥΡΙΑΣ

Testudo marginata 21 Απρίλη 2012  Σουρεύλι ΑΡΧΑΙΑΣ ΘΟΥΡΙΑΣ

Testudo marginata 21 Απρίλη 2012 Σουρεύλι ΑΡΧΑΙΑΣ ΘΟΥΡΙΑΣ

Χελώνα (Testudo marginata): Το μεγαλύτερο είδος στεριανής χελώνας της Ελλάδας που μπορεί να ξεπεράσει τα 35 εκατοστά. Χαρακτηριστικό της οι πεπλατυσμένες, σχεδόν οριζόντιες περιφερειακές πλάκες στο πίσω μέρος του σώματος, στις οποίες οφείλει το όνομά της. Είδος ενδημικό της Ελλάδας με κάποιους πληθυσμούς στην Αλβανία, στη Γιουγκοσλαβία. στη Σαρδηνία και στη Ν. Ιταλία. Μολονότι εδώ δεν θεωρείται απειλούμενο είδος, η εξάπλωση του είναι σχετικά περιορισμένη. Συνήθως πέφτει σε χειμερία νάρκη, εκτός αν επικρατούν καλές καιρικές συνθήκες, οπότε άτομα του είδους της παρατηρούνται και το χειμώνα. Η κρασπεδωτή χελώνα (Testudo marginata) γεννάει 2-12 αβγά την άνοιξη σε τρύπες που σκάβει στο έδαφος. Τα χελωνάκια όταν βγουν έχουν μήκος έως 4 εκατοστά.

Η Κρασπεδωτή χελώνα είναι προστατεύομενο ζώο που ζει μόνο στην Νότια Ελλάδα και είναι ένα από τα σημαντικότερα είδη της χώρας μας. Ικανός πληθυσμός της επιβιώνει στην περιοχή της Αρχαίας Θουρίας, στη «Μπουφόραχη», όπου μπορεί να διατρέφεται από την μεγάλη ποικιλία των άγριων ορχιδέων που αφθονούν στην περιοχή αυτή. Διαφέρει πολύ από τα άλλα δύο είδη στεριανών χελωνών: Είναι μεγαλύτερη, με μακρόστενο σχήμα και έντονα σκούρο, κάποιες φορές μαύρο χρώμα. Χαρακτηριστικό της είναι οι προτεταμένες πίσω περιφερειακές πλάκες που στις αρσενικές είναι πολύ πιο έντονες. Μπορεί να επιβιώνει ακόμα και στις πιο δύσκολες κλιματολογικές συνθήκες και σε βιότοπους πολύ ξηρούς και φτωχούς σε βλάστηση.Το μακρόστενο σχήμα της τη βοηθά να κινείται σε απόκρημνα και στενά περάσματα ανάμεσα σε πέτρες και χαμηλή βλάστηση, όπου πολύ συχνά ζει και κρύβεται μέσα σε φυσικά κοιλώματα. Το ίδιο της χρησιμεύει να επανέρχεται εύκολα αν αναποδογυρίσει και όλα αυτά βοηθούν κάποιες, αν και ελάχιστες, να γλιτώνουν από μικρές δασικές πυρκαγιές και να μην εξαφανίζεται πάντοτε το είδος από την περιοχή.
Προστατεύεται από την οδηγία 92/43/Ε.Ο.Κ. (ως ζωικό είδος κοινοτικού ενδιαφέροντος που απαιτεί αυστηρή προστασία και επιβάλλεται ο καθορισμός ζωνών προστασίας τους), από τη σύμβαση της Βέρνης (ως είδος πανίδας υπό αυστηρή προστασία), από το CITES, από το Προεδρικό Διάταγμα 67/1981 (ως προστατευτέο είδος) και από τον Ευρωπαϊκό κόκκινο κατάλογο και το IUCN Red List (ως τρωτό είδος).

europa.eu

IUCN Global Species Programme Red List Unit